Việc sở hữu cách ghi chép từ vựng tiếng Anh hiệu quả đóng vai trò giúp vốn từ vựng phong phú hơn. Trong bài viết này, cùng IZONE khám phá những cách ghi chép từ vựng tiếng Anh hiệu quả giúp bạn xây dựng một vốn từ vựng đồ sộ nhé.
Tổng hợp 5 Cách ghi chép từ vựng tiếng Anh hiệu quả
Sau đây là 5 cách ghi chép từ vựng tiếng Anh đã được kiểm chứng về độ hiệu quả.
Ghi chép theo cột
Phương pháp này sử dụng nhiều cột dọc để thể hiện đầy đủ những thông tin cần nhớ của một từ. Thay vì chỉ ghi Từ – Nghĩa, cách phân cột này giúp bạn hiểu ngữ pháp và cách sử dụng của từ đó. Cách ghi chép từ vựng tiếng anh này có tính linh hoạt cao do bạn có thể tuỳ chỉnh thứ tự hay nội dung của các cột trong bảng theo ý thích của mình. Sau đây là một ví dụ của phương pháp ghi chép theo cột để bạn tham khảo
- Cột 1 (Vocabulary): Ghi từ mới kèm theo loại từ (n, v, adj, adv).
- Cột 2 (Pronunciation): Ghi phiên âm IPA. Điều này cực kỳ quan trọng cho phần thi IELTS Speaking để bạn không bị phát âm sai.
- Cột 3 (Definition/Synonyms): Thay vì ghi nghĩa tiếng Việt, hãy cố gắng ghi định nghĩa bằng tiếng Anh đơn giản hoặc các từ đồng nghĩa (Synonyms). Điều này giúp bạn luyện tập tư duy bằng tiếng Anh (Paraphrasing) – một kỹ năng sống còn trong IELTS.
- Cột 4 (Example): Hãy ghi chép lại một câu văn có sử dụng từ đó, hoặc tự đặt một câu khác để dễ nhớ hơn.
Ghi chép từ vựng theo phương pháp Cornell
Phương pháp ghi chép Cornell được cho là một trong những phương pháp ghi chép khoa học và hiệu quả nhất thế giới. Về khởi nguồn, Cách ghi chép từ vựng tiếng anh này được phát triển vào những năm 1950 bởi Giáo sư Walter Pauk tại Đại học Cornell.
Phương pháp Cornell có thể áp dụng cho nhiều mục tiêu ghi chép, nhưng với cách ghi chép từ vựng tiếng anh, IZONE gửi tới bạn gợi ý cách làm sổ tay ghi chép từ vựng với phương pháp Cornell
| Cột Từ khóa & Gợi nhắc (Cue) | Cột Nội dung chi tiết (Notes) |
| 1. Từ mới & Phiên âm: Viết từ vựng kèm theo cách phát âm (IPA). | 1. Nghĩa của từ: Giải thích bằng tiếng Việt hoặc định nghĩa đơn giản bằng tiếng Anh. |
| 2. Loại từ: Ghi chú đó là Danh từ (n), Động từ (v), hay Tính từ (adj)… | 2. Các từ liên quan (Word family): Ghi thêm các dạng khác của từ (Ví dụ: danh từ của động từ đó là gì). |
| 3. Từ đồng nghĩa/Trái nghĩa: Những từ có nghĩa tương tự để mở rộng vốn từ. | 3. Câu ví dụ: Quan trọng nhất! Hãy tự đặt một câu thực tế hoặc chép lại câu mẫu để biết cách dùng từ trong ngữ cảnh. |
| 4. Hình vẽ/Ký hiệu: Vẽ một hình minh họa nhỏ hoặc ký hiệu để não bộ bắt hình ảnh nhanh hơn. | 4. Cụm từ đi kèm (Collocations): Những từ hay đi cùng với từ mới này (Ví dụ: đi với giới từ nào). |
| Phần Tóm tắt (Summary)Ghi lại nhóm chủ đề: Trang này tập trung vào chủ đề gì? (Ví dụ: Từ vựng về Môi trường, Công nghệ, hay các từ dùng trong IELTS Writing Task 2). Từ khó nhất: Ghi lại 1-2 từ mà bạn cảm thấy khó nhớ nhất trong trang này để lưu ý đặc biệt. | |
Bạn có thể tham khảo những bộ từ vựng đã được IZONE tổng hợp theo chủ đề qua Series Tổng hợp từ vựng theo chủ đề
Ghi chép từ vựng theo Sơ đồ tư duy (Mindmap)
Phương pháp này được phổ biến rộng rãi bởi Tony Buzan, một chuyên gia tâm lý người Anh, vào cuối những năm 1960.
Ông nhận thấy rằng cách ghi chép truyền thống bắt bộ não phải hoạt động theo một đường thẳng, trong khi thực tế bộ não xử lý thông tin theo mọi hướng từ một điểm trung tâm. Mind Map ra đời như một phương pháp tăng khả năng sáng tạo và ghi nhớ bằng cách mô phỏng cấu trúc của một nơ-ron thần kinh.
Với việc bạn dùng Mind Map để ghi chép từ vựng hay kiến thức, bạn có thể tham khảo cấu trúc Gốc – Cành – Nhánh như sau:
Gốc: Chủ đề từ vựng ở trung tâm
Ghi chủ đề chính ở giữa trang giấy
Điều này giúp bạn ngay lập tức nhận biết điểm chung về mặt ngữ nghĩa của toàn bộ những từ ngữ sẽ được liệt kê ngay từ lúc nhìn vào trang ghi chú.
- Ví dụ: Chủ đề “Environment” (Môi trường).
Nhánh chính – Các yếu tố phụ nằm trong chủ đề chính
Từ trung tâm, vẽ các đường cong dày tỏa ra các hướng. Mỗi đường là một tiểu chủ đề nằm trong chủ đề chính, điều này giúp thu hẹp lại phạm vi từ vựng để bộ não có thể tập trung vào ý nghĩa của các từ
- Ví dụ: Nhánh “Pollution” (Ô nhiễm), Nhánh “Solutions” (Giải pháp), Nhánh “Climate Change”.
Các nhánh nhỏ – Từ khóa và Hình ảnh
Mỗi nhánh chỉ nên chứa MỘT từ, Điều này giúp sơ đồ tư duy của bạn không bị rườm rà và dễ tiếp thu hơn khi học. Bạn cũng có thể sử dụng màu sắc khác nhau cho mỗi nhánh chính để não dễ phân loại vùng kiến thức và chủ đề của các từ vựng liên quan.
Chèn thêm các icon hoặc hình vẽ tay đơn giản (ví dụ: vẽ một đám mây đen cạnh từ “Air Pollution”).
Khám phá thêm: Cách ứng dụng Mindmap vào học Tiếng Anh hiệu quả
Ghi nhớ từ vựng lâu dài bằng Flashcard
Hình thức sơ khai của Flashcard đã có từ thế kỷ 19, nhưng cách ghi chép từ vựng tiếng anh này thực sự trở nên khoa học và phổ biến nhờ Hệ thống Leitner được giới thiệu bởi nhà báo khoa học người Đức Sebastian Leitner vào những năm 1970. Ông đã tạo ra một hệ thống các ngăn hộp để quản lý việc ôn tập các thẻ bài dựa trên mức độ ghi nhớ của người học.
Để Flashcard phát huy hiệu quả cao nhất khi bạn học từ mới, hãy áp dụng khung sườn sau:
Cấu trúc một tấm thẻ tiêu chuẩn:
Mặt trước (Câu hỏi/Gợi ý):
- Ghi 1 từ vựng hoặc một hình ảnh minh họa.
- Có thể thêm phiên âm (IPA) để luyện đọc.
Mặt sau (Câu trả lời/Ngữ cảnh):
- Nghĩa của từ: Ngắn gọn, súc tích.
- Loại từ: (n), (v), (adj)…
- Câu ví dụ: Cực kỳ quan trọng để nhớ cách dùng.
- Hình ảnh (nếu có): Giúp não bộ ghi nhớ bằng hình ảnh.
Những phương pháp ghi nhớ từ vựng lâu dài
Việc học từ vựng không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ mặt chữ và ngữ nghĩa, mà quan trọng hơn là khả năng sử dụng từ ngữ vào ngữ cảnh thực tế. Khi bạn áp dụng các cách ghi chép từ vựng hiệu quả để đưa những từ vựng mới vào thực tế có thể giúp bạn tăng khả năng giao tiếp và điểm số.
Phương pháp Revised Multisensory Learning (RML) độc quyền tại IZONE
Revised Multisensory Learning (hay còn gọi là phương pháp Đa kênh) là phương pháp học được phát triển độc quyền bởi IZONE.
Với Revised Multisensory Learning, người học có thể tăng khả năng ghi nhớ lên tới 200%, phương pháp này giúp người học tiếp cận với kiến thức qua nhiều kênh thông tin khác nhau, một số kênh thông tin tiêu biểu là:
- Kênh đọc: Thay vì học vẹt, người học được hướng dẫn khai thác từ điển để nắm trọn từ loại, ngữ nghĩa và các tầng sắc thái biểu đạt. Đây là nền tảng để xây dựng vốn từ vựng chính xác, phục vụ trực tiếp cho các bài thi viết học thuật.
- Kênh nghe: Tiếp cận cách phát âm chuẩn xác và cách dùng từ trong môi trường thực tế. Việc lắng nghe giúp bộ não hình thành phản xạ tự nhiên, giúp bạn không chỉ “hiểu” mà còn “cảm” được ngôn ngữ
- Kênh nói & viết: Tại IZONE, bạn sẽ được thực hành sử dụng những từ ngữ và cấu trúc mới vào việc đặt câu và nói trực tiếp, điều này giúp bạn ghi nhớ từ vựng một cách có chiều sâu và tăng tốc độ phản xạ và nâng cao band điểm Speaking & Writing một cách bền vững
Phương pháp Spaced Repetition (Ghi nhớ ngắt quãng)
Spaced Repetition là chìa khoá để đưa từ vựng từ bộ nhớ ngắn hạn vào bộ nhớ dài hạn. Nếu Revised Multisensory Learning giúp bạn hiểu sâu và đa chiều ngay tại thời điểm học, thì Spaced Repetition chính là phương pháp giúp bạn khắc sâu kiến thức đó IZONE gợi ý bạn có thể sử dụng kết hợp hai phương pháp học Đa kênh (Multisensory) và Ngắt quãng (Spaced Repetition) để tối ưu hoá điểm mạnh của cả hai phương pháp. Phương pháp đa kênh giúp bạn tiếp thu kiến thức và từ vựng nhanh và sâu qua nhiều kênh thông tin, Sau đó phương pháp Spaced Repetition lại là công cụ giúp bạn ghi nhớ những kiến thức đó lâu dài.
Phương pháp Gợi nhớ chủ động (Active recall)
Đây được coi là một trong những phương pháp hiệu quả nhất trong các phương pháp học tập khoa học, Gợi nhớ chủ động khác với các phương pháp đọc đi đọc lại truyền thống, khiến bạn lầm tưởng mình đã thuộc bài. Phương pháp này buộc bộ não phải tự vận động và truy xuất thông tin.
Để sử dụng phương pháp gợi nhớ chủ động việc học thuộc từ vựng, thay vì đọc danh sách từ, hãy thử:
- Thay vì chỉ học thuộc từ mới và nghĩa, hãy nhìn vào định nghĩa và tự suy luận rằng ngữ cảnh thực tế nào thì nên sử dụng từ này, hoặc trong một ngữ cảnh thực tế, có thể dùng những từ nào để sự diễn đạt tốt nhất? Việc trả lời những câu hỏi này khiến cho bộ não phải tư duy và đặt những từ vựng đã học vào các ngữ cảnh cụ thể.
- Ngoài ra, bạn cũng có thể thử luyện tập khả năng ghi nhớ của não bộ bằng cách: Sau khi đọc một bài đọc về chủ đề từ mới đang học, hãy đóng bài đọc lại và cố gắng viết ra tất cả những từ vựng/ cấu trúc mới mà bạn còn nhớ được. Việc ép não bộ tái hiện lại thông tin từ bộ nhớ trống là hình thức Gợi nhớ chủ động cực kì mạnh mẽ.
Ngoài ra, bạn cũng nên tham khảo 22 cách ghi nhớ nhanh hiệu quả nhất – Ứng dụng trong học IELTS
Bí quyết tạo sổ ghi chép từ vựng online
Trong hành trình chinh phục ngoại ngữ, việc sở hữu một vốn từ phong phú là một yếu tố quan trọng. Những ứng dụng hỗ trợ tạo sổ tay ghi chép từ vựng online sau sẽ giúp bạn khám phá những lợi ích vượt trội của các ứng dụng từ vựng và cách biến chúng thành những cuốn sổ tay ghi chép giúp bạn củng cố vốn từ vựng của bản thân.
Google Doc/ Google sheets: Bảng Biểu và Lưu trữ đám mây
Đây là bộ ứng dụng phổ biến và quen thuộc giúp bạn quản lý danh sách từ vựng khổng lồ một cách khoa học và hoàn toàn miễn phí.
Ưu điểm của các ứng dụng goggle là khả năng đồng bộ hóa tức thì, dễ dàng chia sẻ và cộng tác. Ngoài ra google Sheets cực kỳ mạnh mẽ trong việc phân loại và lọc dữ liệu giúp bạn có thể lọc các từ vựng theo chủ đề hoặc nhu cầu tìm kiếm của mình.
Để tận dụng hết khả năng của các công cụ google tạo sổ ghi chép từ vựng, bạn có thể sử dụng một vài chức năng đặc biệt của google như:
- Sử dụng Checkbox: Trong Google Sheets, hãy thêm cột “Đã thuộc” bằng tính năng Checkbox để theo dõi tiến độ.
- Hàm Google Translate: Bạn có thể sử dụng hàm =GOOGLETRANSLATE(text, “en”, “vi”) để tự động dịch nghĩa hàng loạt từ vựng, tiết kiệm tối đa thời gian tra cứu.
Google Keep/ Onenote: Ghi Chú Nhanh Và Phân Loại Thông Minh
Nếu bạn cần một ứng dụng để lưu lại những từ vựng hay mà bạn bất chợt gặp phải hay đọc được trong quá trình đọc hay nghe tiếng Anh, Keep và Onenote sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Ưu điểm của từng ứng dụng: Google Keep có ưu điểm trong việc tạo sổ ghi chép từ vựng với cách ghi chú nhanh và ngắn gọn, trong khi Onenote giống như một cuốn sổ tay kỹ thuật số với nhiều phân mục và trang giúp bạn ghi chú chi tiết.
Để tận dụng được những điểm mạnh của hai ứng dụng trên, bạn nên:
- Sử dụng hệ thống phân loại từ vựng: Sử dụng nhãn để phân loại từ vựng theo chủ đề
- Ghi chú bằng giọng nói: Sử dụng tính năng Voice-to-text để ghi lại từ mới và kiểm tra khả năng phát âm của mình.
- Trích xuất văn bản từ ảnh: Ngoài ra, bạn chỉ cần chụp lại trang sách, OneNote và Keep có thể chuyển hình ảnh đó thành văn bản để bạn dễ dàng lưu trữ và chỉnh sửa.
Notions – Ứng dụng ghi chép toàn năng
Notions đang là nền tảng ghi chép được giới học thuật ưa chuộng nhất nhờ khả năng tuỳ biến và hỗ trợ người học.
Ưu điểm của Notions là giao diện đẹp, trực quan với hệ thống cơ sở dữ liệu cực mạnh, cho phép liên kết các kiến thức lại với nhau.
Để tạo sổ ghi chép từ vựng hiệu quả bằng notions, hãy tham khảo những mẹo sau:
- Áp dụng Spaced Repetition bằng Formula: Bạn có thể sử dụng các mẫu có sẵn hoặc tự viết công thức để Notion tự động nhắc nhở những từ vựng cần ôn luyện dựa trên độ khó.
- Sử dụng Toggle List: Đây là tính năng tuyệt vời để tự kiểm tra. Bạn để từ mới bên ngoài và ẩn nghĩa/ví dụ bên trong danh sách thả xuống.
- Nhúng Widget từ bên thứ ba: Bạn có thể sử dụng trực tiếp đồng hồ Pomodoro hoặc các bộ thẻ Quizlet vào trang Notion của mình để tạo thành một không gian học tập tập trung nhất.
Anki: Đỉnh cao của thuật toán giúp bạn ghi nhớ dài hạn
Với những người học cần ghi nhớ một lượng lớn từ vựng học thuật trong thời gian dài, Anki là một công cụ tạo sổ ghi chép từ vựng không thể bỏ qua.
Ưu điểm của anki là phương pháp học qua ngữ cảnh giúp bạn nắm vững ngữ pháp song song với từ vựng. Hệ thống tính điểm và streak giúp tạo ra sự hào hứng như đang tham gia một trò chơi.
Để tạo sổ tay ghi chép từ vựng hiệu quả từ anki, đừng chỉ lướt qua các bài tập. Hãy chọn lọc những mẫu câu hay và cấu trúc ngữ pháp mới xuất hiện trong bài để ghi chép lại vào một mục riêng. Việc tập trung vào các lỗi sai thường gặp trong ứng dụng cũng là cách để bạn củng cố vùng kiến thức còn yếu.
Tạm kết
Như vậy trong bài viết trên IZONE đã giới thiệu cho bạn những cách ghi chép từ vựng tiếng Anh hiệu quả giúp bạn xây dựng một vốn từ vựng đồ sộ, Mong bài viết đã giúp bạn biết thêm những cách ghi chép từ vựng tiếng anh hiệu quả!
