Grammar Unit 11: Chủ ngữ giả, Tân ngữ giả và Động từ nguyên thể

Ở bài Unit 10 – Động từ nguyên thể tương đương Danh động từ, chúng ta đã làm quen với việc Động từ nguyên thể (to-V) đóng vai trò như một danh từ trong câu. Trong bài viết này chúng ta sẽ đến với một ứng dụng khá đặc biệt của Động từ nguyên thể, đó là trường hợp các câu có Chủ ngữ giả Tân ngữ giả.

1. Khái niệm Chủ ngữ giả – dạng câu (It is + adj + to do sth)

Xét câu tiếng Việt sau:

      Việc học tiếng Anh thật là dễ dàng.

Sau bài Danh động từ và Động từ nguyên thể, chúng ta biết rằng câu này có thể chuyển sang tiếng Anh như sau:

      Learning English is really easy.

      hoặc: To learn English is really easy.

Hai câu này hoàn toàn đúng về mặt ngữ pháp, với chủ ngữ là Việc học tiếng Anh, nhưng chúng ta còn thấy một phiên bản phổ biến khác (kể cả trong tiếng Anh và tiếng Việt):

      Thật dễ để học tiếng Anh.

      It is really easy to learn English.

Tại sao lại để chủ ngữ (Việc học tiếng Anh) ra cuối câu, và thêm một từ It ở đầu, từ này có nghĩa gì?

Đặc điểm của Chủ ngữ dưới dạng một hành động (học) là việc hành động này có thể sẽ được thêm thắt các chi tiết phụ, khiến nó dài ra, ví dụ như không phải là Học tiếng Anh, mà là Học tiếng Anh tại trung tâm IZONE mỗi tối thứ 3,5,7 cùng cô giáo và các bạn. Nếu để chủ ngữ dài này ngay đầu câu thì cả câu sẽ thành:

      Học tiếng Anh tại trung tâm IZONE mỗi tối thứ 3,5,7 cùng cô giáo và các bạn thật là dễ dàng.

Người nghe mới chỉ nghe đến nửa câu đã bị mất kiên nhẫn vì chủ ngữ quá dài, và do thiếu vị ngữ nên họ không tưởng tượng được nội dung khái quát của câu trong đầu (ừ nói chung là việc học tiếng Anh, cuối cùng là bạn định nói gì về việc học này?). Sự mơ hồ trong cách hiểu này kéo dài đến 90% câu nói, mãi đến cuối thì vị ngữ “thật là dễ dàng” mới xuất hiện để làm rõ cho thắc mắc. Vậy là trong hầu như cả câu, người nghe sẽ cảm thấy không rõ ràng về câu nói, sự không hiểu này kéo theo sự sốt ruột và có thể là chán không muốn nghe nữa, vậy là hiệu quả giao tiếp của câu nói này không đạt được.

      Để tránh việc Chủ ngữ quá dài gây mơ hồ, sốt ruột khi giao tiếp, cả tiếng Việt và tiếng Anh đều áp dụng cách xử lý: đổi thứ tự trong câu, cho phần ngắn (thật là dễ) lên đầu, để ngay từ đầu người ta đã nghe xong vị ngữ, chuyển sang phần đầu của chủ ngữ:

      Thật dễ để học tiếng Anh…

Mới chỉ bắt đầu chủ ngữ nhưng lúc này bức tranh khái quát về nội dung cũng đã hình thành trong đầu người nghe: nói chung là việc học môn này cũng dễ… Sau đó khi mình nói chi tiết thêm cho chủ ngữ (Thật dễ để học tiếng Anh tại trung tâm IZONE mỗi tối thứ 3,5,7…)  thì bức tranh đó càng ngày càng chi tiết hơn trong đầu người nghe, họ càng nghe càng hiểu, và không hề phải trải qua cảm giác mơ hồ khó chịu như khi gặp chủ ngữ dài đầu câu. 

Câu tiếng Anh cũng có đổi vị ngữ lên trước, nhưng cũng giống như Danh động từ có “biển báo hiệu” là đuôi -ing, Động từ nguyên thể có “biển báo hiệu” là từ “to” đằng trước, ở đây câu sau khi thay đổi thứ tự thì cũng có một “biển báo hiệu cắm ở ngay đầu câu – chính là từ It:

      It is really easy to learn English.

Từ It này không có nghĩa gì cả (không như một số bạn cố dịch ra thành thật là dễ để học tiếng Anh). Từ It chỉ có tác dụng báo hiệu cho người nghe: thứ tự của câu đã bị xáo trộn, bạn sẽ được nghe vị ngữ trước, sau đó mới là chủ ngữ nhé. “Biển báo hiệu” It này được gọi là Chủ ngữ giả của câu: nó đứng ở vị trí chủ ngữ, nhưng không có nội dung gì, mà chỉ báo hiệu rằng Chủ ngữ thật đang ở cuối câu.

2. Một dạng khác của câu có Chủ ngữ giả (It takes sb (time/money/effort) to do sth)

Xét câu tiếng Việt sau:

      Tôi mất 10 phút để đến trường.

Trong tiếng Anh thì các ý sẽ được sắp xếp lại thành:

      Việc đến trường tốn của tôi 10 phút.

To go to school takes me 10 minutes.

Cũng giống dạng câu It is + Adj + To do sthphần A, Chủ ngữ dưới dạng hành động (To go to school) sẽ có nguy cơ bị thêm thắt các phần phụ khiến nó dài ra và làm ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp. Vì vậy phần vị ngữ ngắn gọn lại được đưa lên đầu, chủ ngữ xuống cuối câu, và “biến báo hiệu” It (chủ ngữ giả) lại được cắm ở đầu câu để báo trước cho người nghe về sự xáo trộn này:

It takes me 10 minutes to go to school.

3. Tân ngữ giả và dạng câu (I find it + adj + to do sth: Tôi thấy … )

Từ câu nói ở phần 1 – Học tiếng Anh thật dễ, ta có thể thêm “Tôi thấy…” vào đầu câu để nói rằng đây là ý kiến cá nhân của mình:

      Tôi thấy học tiếng Anh thật dễ.

Chuyển sang tiếng Anh:

      I find (to learn English) easy.

Phần Tân ngữ (to learn English) lại có nguy cơ bị kéo dài ra khiến người nghe không nắm được cấu trúc và ý nghĩa khái quát của câu. Nó lại được đẩy xuống cuối câu, và “biển báo” It lại được cắm vào thay chỗ nó, để báo hiệu về sự xáo trộn này: I find it easy to learn English.

4. Bài tập ứng dụng

Bài tập: Viết lại câu theo gợi ý có sẵn

1. What was the weather like yesterday? – (rainy and cold)

2. How long does it take from here to bus station? (about 30 minutes)

3. What do you think of learning English? (difficult/ learn English)

  1. it was rainy and cold
  2. it takes about 30 minutes
  3. I find it difficult to learn English/ It is difficult to learn English
icon
LỊCH KHAI GIẢNG